Ca dao dễ đi vào lòng người

       Đây là một đề tài rất đỗi bình thường trong lúc hòa bình: trừ sâu và nhổ cỏ! Chẳng có gì là mãnh liệt, là nóng hổi của kháng chiến, chiến tranh… Nhưng có phải đề tài ấy đã cho chúng ta những câu ca dao rất là thú vị:

Con sâu là con sâu gai
Nó cắn tùng vạt, nó nhai từng sào
Lá soan, vôi với thuốc lào
Nấu thảnh thuốc nước, bơm vào diệt sâu…

(Huy Thành)
Cỏ gừng, cỏ gấu, cỏ năn
Lun phun cỏ ốc, lăn tăn cỏ gà
Đồng gần cho đến đồng xa
Làm cỏ cho sạch, lúa ta đẻ nhiều.
(Trần Lê Độ)

        Tuyên truyền chính sách thì dễ khô khan. Chính sách thu mua hình như càng ít thi vị hơn chính sách về hôn nhân gia đình có nam thanh, nữ tú yêu nhau hay chính sách trồng cây mùa xuân, nhân đó ta có thể nói đến màu cây xanh biếc. Nhưng có hề gì! Phải chăng Mai Anh đã cho ta mấy câu rất đẹp về thu mua mậu dịch.

Hồi xanh thì trấu cứng xanh
Em đi trồng trẩu, còn anh ươm hồi
Dầu hồi quý lắm, em ơi!
Hạt trẩu, quả hồi, mậu dịch cần mua.

     Lực lượng làm ca dao là ai, cái đó cũng không đúng kể. Ngày xưa, lực lượng chính, hơn thế, lực lượng duy nhất làm ra ca dao vẫn là quần chúng, quần chúng nông dân không biết chữ. Ngày nay phải khác. Trong quần chúng, ngoài nông dân có cả công nhân, bộ đội làm ca dao. Và bên canh công nông binh, thì học sinh, cán bộ, trí thức, nhà thơ chuyên nghiệp cũng làm ca dao, bởi vì không còn như ngày xưa nữa để có hạng quý tộc đi riêng một dòng, bình dân đi riêng một dòng trong văn học. Cán bộ cũng chỉ là quần chúng, kết tinh của quần chúng mà thôi. Không thể nói rằng hễ sáng tác của cán bộ thì ít tính chất quần chúng hơn của quần chúng. Nhiều câu ca dao rất hay trong kháng chiến là của Tố Hữu, Huy Cận, Trần Hữu Thung, Lưu Trọng Lư. Và hãy thử đọc những câu gần đây của Nguyên Hồ:

Mua em lọ mực “Cửu Long”
Năm, ba quyển vở bìa hồng trăm trang
Mua em quản bút “Sao vàng”
Cái ngòi “ánh bạc” duyên càng thêm duyên
Hoặc:
Ruộng sâu con nghé đi bừa
Vợ hai mươi tuổi, chồng vừa mười ba
Ra đường thiên hạ nhìn qu
Rằng không cô cháu cũng là chị em.

Đậm đà, ý vị xiết bao! Còn ai phân biệt được đó là của quần chúng, của nhà thơ chuyên nghiệp hay của cán bộ?

Đọc thêm tại: http://timhieutacpham.blogspot.com/2015/07/ca-dao-trong-long-ban-oc-nhu-nao.html

Từ khóa tìm kiếm nhiều: ca dao việt nam, vai tro cua ngon ngu